روش‌های تشخیص بر اساس طب چینی در طول بیش از ۲۰۰۰ سال، پیوسته در حال تکامل بوده و به سطح چشمگیری از پیشرفت و پیچیدگی رسیده است.

یکی از اصول بنیادین تشخیص در طب چینی این است که «بیرون بازتاب درون است»، به‌گونه‌ای که ظاهر بیمار، نبض و علائم وی، منعکس‌کنندۀ ناهماهنگی‌های داخلی هستند. تشخیص در طب غربی به میزان زیادی بر پایۀ «نگاه به داخل» با استفاده از اشعۀ ایکس، اسکن، آزمایش خون، آندوسکوپی، لاپاروسکوپی و غیره قرار دارد. تشخیص بر اساس طب چینی بر پایۀ «نگاه به خارج» (ظاهر بیمار) است که به معنای مشاهدۀ رنگ چهره و زبان، گرفتن نبض و پرسش از بیمار می‌باشد.

یکی از اصولی که تشخیص از طریق بیماری در طب چینی بر پایۀ آن قرار دارد، این است که هر بخش کوچک و مجزا در بدن بازتابی از کل بدن است. نمونه‌های مهم کاربرد این اصل، تشخیص از طریق صورت، زبان، نبض و گوش است. صورت نمونۀ بسیار مهمی از اصل تطابق بین بخشی از بدن با کل آن است، به‌طوری‌که بازتاب‌دهندۀ اندام‌های داخلی و بخش‌های گوناگون بدن است؛ مثلا «در گرمای کبد، گونۀ سمت چپ ؛ در مورد گرمای قلب، پیشانی؛ در موارد گرمای ریه‌ها، گونۀ سمت راست؛ و در گرمای کلیه‌ها، چانه قرمز می‌شود».

گوش به‌عنوان میکروسیستم

طب سوزنی گوش پرکاربردترین و اصلی‌ترین میکروسیستم است که بر اساس آن، بخش کوچکی از بدن بازتابی از کل بدن در نظر گرفته می شود. بر اساس این نظریه، گوش شبیه جنین وارونه بوده و نقاطی در گوش وجود دارند که منعکس‌کنندۀ هر بخش یا اندام بدن هستند.

تطابق بین گوش و بخش‌های مختلف بدن

رنگ سفید گوش‌ها نشان‌دهندۀ الگوی سرما است، درحالی‌که رنگ مایل به آبی یا سیاه نشان‌دهندۀ درد است. لوب‌های خشک، پژمرده و سیاه گوش نشان از تحلیل شدید انرژی کلیه دارد.

لوب‌های گوش در ارزیابی روند بیماری مقیاس خوبی هستند: اگر درخشان و اندکی مرطوب باشند، پیش‌آگهی مطلوب است (بیماری وخیم نیست)؛ اگر خشک و پژمرده باشند، پیش‌آگهی نامطلوب است.

 گوش متورم نشان از حضور عامل بیماری‌زا دارد. گوش نازک کمبود خون یا چی (Qi یا انرژی) را نشان می‌دهد.

صرف‌نظر از علائم بالا، در طب چینی شکل و اندازۀ لوب گوش مربوط به سرشت فرد و انرژی کلیه است. لوب کشیده و توپر نشانگر کلیه‌های قوی و بنیه قوی است: لوب کوچک و نازک نشانگر سرشت نسبتاً ضعیف است.

نمونه بالینی سرشت قوی


گفته معروفی در چینی می گوید: یکی از نشانه های خوشبختی، بزرگ بودن نرمه گوش است. آقای ۶۵ ساله همراه بیمار بودند. به ایشان گفتم طبق اصول طب سوزنی گوش، افرادی که نرمه گوش بزرگی دارند، از سلامت خوبی برخوردارند؛ این موضوع در مورد شما صدق می کند؟ ایشان گفتند تا به حال هیچ بیماری ای نداشته اند. گفتم حتی سالی یک مرتبه سرماخوردگی؟ گفتند خیر.
از آقای ۷۹ ساله دیگری با نرمه گوش بزرگ در مورد بیماری پرسیدم؛ گفتند به یاد ندارم بیمار بوده باشم.

نظر خود را بنویسید