حافظه در طب چینی

از دیدگاه طب چینی حافظه شامل موارد زیر و تحت کنترل قلب، کلیه و طحال است:

حافظه

قلب اقامتگاه ذهن است
طـب چینـی معتقـد اسـت کـه قلـب جایگاهـی بـرای ذهـن (Shen) اسـت. کلمه Shen میتوانـد معانی متفاوتی داشـته باشـد و در طـب چینـی ایـن واژه حداقـل در دو مفهـوم مختلـف اسـتفاده میشـود.
ِشـن در معنـای محـدود، نشـاندهندۀ مجموعـه ای از نیروهـای ذهنی اسـت که گفته میشـود در قلب «اقامت» دارنـد.
ِ
شـن در معنای وسیع، برای نشان دادن تمام جنبه های ذهنی و روحی نوع بشـر اسـتفاده میشـود. در این مفهوم، شـن تنهـا مرتبط با قلـب نیسـت، بلکه پدیده هـای روحی و ذهنـی تمـام اندامهـای دیگـر، مخصوصـاً اندامهـای یین ؛ یعنـی روح آسـمانی، روح جسـمانی، هـوش ( YI)، نیـروی اراده (
Zhi خـود ذهـن (Shen)را در برمیگیرد.

ذهن قلب

بـر اسـاس طـب چینـی، فعالیت ذهنـی و هشـیاری در قلـب اسـتقرار دارد. این بدان معناسـت کـه وضعیت قلب (و خـون) بـر فعالیت هـای ذهنی ازجملـه وضعیـت هیجانی و احساسـی اثر دارد. مخصوصـاً پنـج عملکـرد تحـت تأثیر وضعیت قلـب قرار
دارنـد.

پنج عملکرد مهم ذهن قلب
فعالیت ذهنی (ازجمله هیجانات)
هوشیاری یا حس آگاهی
حافظه
تفکر
خواب
اگـر قلـب قـوی و خـون فـراوان باشـد، فعالیت هـای روحـی طبیعـی هسـتند، هیجانـات متعادل اند، هوشـیاری فرد کامل اسـت، شـخص حافظه خوبی دارد، افکار زیرکانه هسـتند و خـواب فـرد نیـز عمیـق خواهـد بـود. اگـر قلب ضعیـف و خـون کافـی نباشـد، ممکـن اسـت مشـکلات ذهنـی- هیجانـی (مثـل افسـردگی،) ضعف حافظـه، افکار خسـته کننده، بیخوابـی یـا خواب آلودگـی و در مراحـل پیشـرفته، حالـت بیهوشـی بـه وجـود آید.
قسـمت «سـؤالات سـاده»
فصـل ۹ کتـاب طـب داخلی میگوید: «قلـب … ذهن را کنترل میکند.» «محور روحانی» در فصـل ۷۱ میگویـد: «قلـب … اقامتگاه ذهن اسـت.

کلیه ها خانه نیروی اراده هستند
در طـب چینـی گفتـه میشـود کـه کلیه هـا محـل اسـتقرار نیـروی اراده هسـتند. «سـؤالات سـاده» در فصل ۲۳ می گویـد: کلیه هـا اقامتـگاه نیـروی اراده هسـتند. این بدین معنی اسـت کـه کلیه ها تعیین کننده قـدرت اراده ما هسـتند که خود شـامل عزم و اراده، شـور و شـوق، روحیۀ ابتکار و اسـتقامت میباشـد. اگر کلیه ها قوی باشـند، اراده قـوی بـوده، ذهن بر اهداف خـود متمرکز میشـود و آنها را بـا عزم راسـخ پیگیـری میکند.
برعکـس اگـر کلیه هـا ضعیـف باشـند، قـدرت اراده ضعیـف بـوده و ذهـن به راحتـی تسـلیم شـده و نسـبت به اهـداف خـود دچـار تردیـد میشـود. فقـدان نیـروی اراده و انگیـزه اغلـب جنبـۀ مهمـی از افسـردگی ذهنی اسـت و افزایـش انـرژی کلیه هـا اغلب نتیجه بسـیار مطلوبـی را به دنبـال خواهد داشـت.
نکته بالینی
BL-52 Zhishi میتوانـد نیـروی اراده فـرد را تقویت کند.

ازآنجاکـه Zhi نیـز بـه معنـی حافظـه اسـت و کلیه هـا خانـه Zhi هسـتند، بـه همیـن دلیـل کلیه هـا حافظـه را تحـت تأثیـر قـرار میدهنـد.
کلیه هـا نیـروی اراده، تصمیـم، عزم و پافشـاری در رسـیدن به اهـداف را کنتـرل میکنند
کلیه ها حافظه را کنترل میکنند

 

طحال خانه هوش (YI) است
گفتـه میشـود طحـال محـل اسـتقرار هـوش اسـت. هوش در طحال مسـتقر اسـت و مسـئول افکار کاربردی، مطالعـه، بـه خاطـر سـپردن، دقـت، تمرکـز و ایده هـای خلاقانـه اسـت. پـس از تولـد، چـی و خـون اسـاس فیزیولوژیـک هـوش هسـتند؛ بنابرایـن، چنانچـه طحـال قـوی باشـد، افـکار صریـح بـوده، فـرد توانایـی تمرکـز، مطالعـه و ارائـه ایده هـای خلاقانـه را خواهد داشـت. اگر
طحـال ضعیف باشـد، شـخص کندذهن، افکار بـا تعویق، حافظـه ضعیـف و توانایـی مطالعه، تمرکـز و دقت همگی بـا اختـلال همـراه خواهنـد بـود. عکـس ایـن موضـوع نیـز صـادق اسـت، بـه این معنـا کـه مطالعـه، کار ذهنی بیش ازحـد و تمرکـز، همگـی در طولانی مـدت میتوانند طحـال را ضعیـف کنند.

طحـال توانایی ما بـرای فعالیتهـای فکـری کـه در حـوزه مطالعـه، تمرکز و حفـظ کـردن، یـا تکالیف مدرسـه باشـد را تحـت تأثیر
قـرار میدهـد. قلـب، خانـه ذهـن (Mind) اسـت و تفکر در حـوزه توانایـی برای داشـتن افکار صحیـح در مواجهه بـا مشـکلات زندگـی را تحت تأثیر قـرار داده و بـر حافظه بلندمـدت مربـوط به حوادث گذشـته اثـر دارد.
ارتبـاط و عکس العمـل بیـن هوش طحـال و ذهن قلب، در محـدوده حافظه، بسـیار به هم نزدیک هسـتند. «محور
روحانـی» در فصـل ۸ میگویـد: عمـل قلـب در بـه خاطر آوردن اطلاعـات، هوش نامیده میشـود.
کلیه ها، مغـز را تغذیه کرده و حافظه کوتاهمدت مربوط بـه زندگـی روزمـره را تحـت تأثیر قـرار میدهنـد. درواقع در افـراد مسـن کاهـش جوهـرۀ کلیه وجـود دارد که باعث میشـود تغذیـه مغـز دچـار نقصان شـود. به همیـن دلیل بسـیاری از افراد مسـن اغلب حوادثی که به تازگی برایشـان اتفـاق افتـاده را فرامـوش میکننـد (کـه بـه خاطـر ضعف کلیه هـا اسـت) و درعین حـال قادرنـد حـوادث سـالهای خیلـی قبل که وابسـته بـه قلب اسـت) را به خاطـر آورند.
همچنیـن برخی افراد ممکن اسـت حافظـه ای فوق العاده و شـگفت آور در زمینه کاری یا مطالعه ای خود داشـته باشند کـه به دلیـل هوش طحال اسـت و در عین حـال در زندگی روزمـره بسـیار فرامـوش کار باشـند (که حافظۀ وابسـته به قلب اسـت.) عملکـرد بـه خاطر سـپردن هوش طحال ارتباط بسـیار نزدیکـی بـا نیـروی اراده کلیه هـا دارد.

 

 

بتابراین با قلب، کلیه و طحال خود مهربان باشید! قلب ذهن را در خود جای داده و بر حافظه طولانی مدت تأثیر می گذارد. کلیه ها مغز را پر می کنند و حافظه کوتاه مدت را تحت تأثیر قرار می دهند. و طحال حافظه کاری ما را تحت تأثیر قرار می دهد – توانایی ما در حفظ کردن، پردازش داده های خام، تمرکز و مطالعه.

 

 

تخلیص از کتاب «مبانی جامع طب چینی»- جلد اول: فصل های ۶، ۹ و ۱۰- مترجم: دکتر عباس انصاری

حافظه

نظر خود را بنویسید